بَربَط  یا عود یا رود سازی زهی است که در خاورمیانه و کشورهای عربی رایج است و از قدیمی‌ترین سازهای شرقی و ایرانی به شمار می‌رود.این ساز در حقیقت‌ نوعی‌ سمبل‌ تاریخی‌ برای‌ سازهای‌ ایرانی‌ است.

لستر ویلیام معروف به له پل نوازنده و سازنده برجسته گیتار برقی و مشهور به «پدر گیتار الکتریک» در سن ۹۴ سالگی درگذشت.

وی طراح گیتار برقی معروف «گیبسون له پل» بود که به کمک تد مک کارتی آن را به وجود آورد. گیتاری که اجرای موسیقی راک اند رول را در دهه شصت امکان پذیر ساخت و ساز مخصوص نوازندگان و گروه‌های معروف راک مثل پل مک کارتنی، اسلش و یوتو بوده‌است.

له پل کارش را با نواختن گیتار جاز برای خوانندگان بزرگی چون نت کینگ کول و بینگ کرازبی شروع کرد اما به زودی از نواختن گیتار اکوستیک خسته شد و به فکر ساختن گیتار برقی افتاد.در سال ۱۰۳۹، له پل، نخستین گیتار برقی خود را ساخت و نام آن را «لاگ» گذاشت که خیلی زود به نام معتبری در صنعت گیتار الکتریک تبدیل شد.

خلاقیت و نوآوری له پل تنها محدود به ساخت و نواختن گیتار نبود بلکه وی در زمینه ضبط موسیقی نیز نوآوری‌هایی انجام داد از جمله تکنیک ضبط استودیویی مولتی ترک، از ابداعات او در این زمینه به شمار می‌رود. تکنیکی که به نوازندگان اجازه می‌داد که بخش‌های مربوط به خود را قبل از میکس نهایی بر روی یک ترک، به صورت جداگانه ضبط کنند.

له پل، الهام بخش بسیاری از نوازندگان و موسیقی دان‌های گروه راک بوده ‌است.

با نگاهي به مقولات فرهنگي در كشور به روشني مي توان به نگاه دولتي در اداره اين امر مهم آگاه شد. حال بايد ديد كه اين نگاه دولتي به اين پديده ضروري كه شايد امروزه جنبه تبليغاتي و لوكس به خود گرفته تا چه حد مثبت يا منفيست...

از ديرباز و در بين دولتمردان بسته به آگاهي و بينش آنان نگاه هاي مختلفي در حد تضاد بر قلمرو فرهنگي كشور جلوه گر شد. ديدگاههاي اغلب سليقه اي و غير سيستماتيك چه بسا باعث عقب رفت مسئله اي شده شايد كه از نگاه خود آنان بالاترين و مهم ترين مشكل و اولويت جامعه در حال گذار ايران است.

اگر به خاطر شرايط سني نويسنده مقاله و همچنين تغيير چشمگير سياست فرهنگي ايران٬ دوران پيش از انقلاب را در نظر نگيريم٬ شايد بتوان گفت روند رشد فرهنگي كشور صعودي البته با شيب كم و كمتر از حد انتظار بود كه دلايل آن را به عرض میرسانم.

به نظر نويسنده مقاله مهمترين مشكلي كه در سر راه نيل به هدف بلندي كه خواصه پس از انقلاب به مسئله فرهنگ گرديده نگاه دولتي مسئولين به اين امر است. در تمام جوامع مترقي سهم دولت فقط و فقط سياستگذاري ، نظارت و حمايت است. با اين ديدگاه بار بسيار سنگيني از گرده دولت برداشته مي شود كه همان مسئل اجرائيست.

در كشور ما متاسفانه دولت هم سياستگذار، هم مجري و هم منتقد خود است. كه بيشترين انرژي دولت را مسائل اجرائي صرف مي كند وانگهي بازده مناسبي نيز ندارد به اين دليل كه مشكلات و خطاهاي احتمالي كار به چشم خود قانونگذار نمي آيد و تا دولت متوجه خطا خود گردد و به فكر اصلاح موضوع باشد وقت و انرژي بسياري حدر مي رود.

مساله بعد نوع اداره و تصدي گري دولت بر امور فرهنگيست. امروزه درباره بحث خصوصي سازي در اقتصاد بسيار مي شنويم. خصوصي سازي پايه سبكي و تحرك دولت است. حال اين سوال مطرح مي شود كه مي توان مصداقي از خصوصي سازي در بخش فرهنگي مملكت پيدا كرد؟

شايد اين سوال در نگاه اول امري ثقيل و دست نيافتني بنمايد اما با نگاه به ممالكي كه پيش از ما اين راه را رفته اند و رعايت حريم هاي عقيدتي كشور مسلما راههائي وجود دارد.

 يكي از راههاي مناسب استفاده از انجمنها يا NGO ها (سمنها - سازمانهاي مردم نهاد) در تصميم گيري و اجراي امور است. استفاده از فكر خلاق و انديشه جوانان عضو اين نهادهاي غير دولتي علاوه بر كوچك سازي دولت به تزريق انديشه اي جديد و خلاق در عرصه فرهنگي كشور بسيار موثر است.

ادامه دارد ...

کنترباس بزرگترین و بم ترین عضو گروه سازهای آرشه ای است. تعداد سیم های آن چهار یا پنچ تا است.

در قرن نوزدهم و کمی قبل از آن این ساز سه سیم داشته است. در حال حاضر سیم های کنترباس به فاصله چهارم کوک می شوند.

در این ساز اصوات عملا یک اکتاو بم تر از نتی که برای آن می نویسند صدا می دهند.

در کنترباس هائی که پنچ سیم دارند سیم های چهار و پنج به فاصله سوم کوک می شوند .

این ساز را به صورت ایستاده می نوازند.

سطح ساز در عقب بر خلاف سه ساز دیگر گرده ماهی نبوده بلکه صاف است.

سازشناسی پرویز منصوری

فرهنگ تفسیری موسیقی

براي ديدن عكسهاي بيشتر روي ادامه مطلب كليك كنيد.

برطرف کردن صداهاي Beep که از اسپيکر خارج ميشود
 
ممکن شما نيز با صداهاي كوتاه سوت و در برخي موارد متناوب كه معمولأ از اسپيكر كامپيوترتان به دلايل مختلف پخش مي شود برخورد داشته ايد. به اينگونه صداها در اصطلاح Beep گفته مي شود. در اين روش قصد داريم به معرفي روشي ساده از طريق رجيستري بپردازيم که با بهرگيري از آن ميتوانيد براي هميشه از دست اين سوتهاي آزار دهنده رهايي يابيد.
بدين منظور:
از منوي Start وارد Run شده و دستور regedit را وارد کرده و Enter بزنيد تا وارد ويرايشگر رجيستري شويد.
اکنون به آدرس زير برويد:
HKEY_CURRENT_USER/Control Panel/Sound
اکنون از قسمت ديگر پنجره ، بر روي Beep دوبار کليک کنيد و در پنجره باز شده در قسمت Value data ، عبارت yes را به no تبديل کرده و دکمه OK را بزنيد.
سپس از رجيستري خارج شده و سيستم را مجدد راه اندازي نماييد.

ريتم شاد يا ريتم غمگين
اين سوال خيلي از كسانيست كه در فروشگاههاي عرضه محصولات موسيقي دنبال خريد يك آلبوم موسيقي هستند.
اما به راستي شاد بودن يك قطعه موسيقي به چه عواملي بستگي دارد.در ذيل نظرات شخصي نويسنده مقاله به آگاهيتان خواهد رسيد.
شاد بودن يك قطعه در درجه اول به شعر آن بستگي دارد.(البته در قطعات با كلام).ممكن است گفته شود در قطعات موسيقي كه غيراز كلام فارسي دارند شادي قطعهبراي چيست؟
به نظر من مبناي موسيقي فارسي به خاطر اقتدارادبيات در اين زبان مخصوصا در موسيقي سنتي (بهتر است بگوئيم موسيقي ملي) ركن اصلي را به خود اختصاص مي دهد و معني و مفهوم شعر القاي شادي و طرب در شنونده مي كند و اين نكته ، نقطه تفاوت موسيقي ايراني و ديگرموسيقي هاست.
البته من به اين عقيده هستم كه موسيقي زبانيست جهاني و معتقدم اين امرمنافي مطلبي كه در بالا به عرض رسيد نيست چون كلام ، غنا و نكته برتري موسيقي ايرانيست و اين امر درموسيقي ديگر ملل كمرنگتر مي نمايد.
نكته دوم ملوديست. نوع ملودي مشخصا نشان از شادي و آزادگي آهنگساز دارد و اين امر براي شنوندگان حرفه اي كاملا قابل تفكيك و براي شنوندگان غير حرفه اي تفكيك ناپذير اما محسوس است. ريتم هم نكته ايست مهم و تندي يا كندي ضرب بي تاثير بر شادي آهنگ نيست سند اين مطلب ريتم معروف مارش است كه پيش از جنگ يا در نظام براي حفظ روحيه سربازان بكار گرفته ميشود .
و نكته آخر هم نوع صداست. بدون شك شادي صدا ، به زير يا بم بودن و حتي محزون بودن صداي خواننده نيست . جنس صدا و ارتباط خواننده با شعر همراه با ملودي خوب باعث خلق آثاري ماندگار در موسيقي ايران و جهان است.
صدا البته ما هم بايد گوش خود را تربيت كنيم كه هر چيزي را نشنويم و درهياهوي رسانه هاي مختلف از حق انتخاب خود به درستي استفاده كنيم.

و مسلما اين شعار نيست كه ميگويند موسيقي اي خوب است كه بعد از شنيدن آن، انسان به خود بگويد بايد كارخوبي بكنم.

احتمالا براي خيلي از هنرآموزان موسيقي حفظ كردن يك قطعه كار بسيار مشكلي است. در ابتدا كار بسيار خوب پيش ميرود ولي بعد ازمدتي ديگرحافظه ياري نميكند.آيا بايد يك جمله را آن قدر تمرين كنيم كه از حفظ شويم يا اينكه بايد نكته اساسي ديگري را مورد توجه قراردهيم؟
شايد يكي از ترسناكترين ابعاد زندگي يك نوازنده حفظ كردن يك قطعه باشد. بسياري از نوازنده ها مي توانند به خاطر بياورند كه چگونه ترس از فراموش كردن قطعه در برابر تماشاگران ميتواند بلافاصله به حرفه نوازندگي آنها در برابر عموم خاتمه دهد اگر چه اين مراحل ممكن است هميشه ترسناك باشد.
حفظ كردن يك قطعه نبايد كاري مشكلتر از فراگيري يك سناريو باشد.كاري كه يك هنرپيشه تئاتر بايد هميشه انجام دهد و اگر آنها قادر به انجام چنين كاري هستند پس ما هم ميتوانيم.
اما براستي براي آسانتر كردن مراحل حفظ يك قطعه چه كاري ميتوان انجام داد؟ مراحل حفظ كردن مي تواند درست از ابتداي فراگيري يك قطعه شروع شود، حتي اگرهنوزهم كاملا قادر به نواختن يك قطعه نيستيد، هنگامي كه به نكات تكنيكي قطعه (انگشت گزاري، ريتم، گام، تناليته و...) تسلط بيشتري پيدا كرديد، مرحله حفظ كردن قسمت هاي بزرگتري از قطعه بايد آسانتر باشد.
براي حفظ كردن يك قطعه بايد به اين نكته توجه كرد. برخي از ما داراي حافظه تصويري بسيار خوبي هستيم. (توانائي ديدن نت ها روي صفحه همان طور كه آنها را مي نوازيم ) ولي برخي از موهبت داشتن گوش موسيقائي بسيار خوبي برخوردارند (حافظه شنيداري) .
با هر مهارتي كه داريد ، مي خواهيد تا آنجا كه ممكن است قادر به استفاده از فرم هاي مختلف حافظه باشيد و ضعف هاي خود را در اين زمينه تقويت كنيد. پس نكته مهم شناخت از خود و درك توانائي و استعدادهاي دروني خود است.
از روشهائي كه در ياد گيري يك قطعه نسبتا طولاني توصيه ميشود يادگيري پارت به پارت يا به عبارتي قطعه به قطعه يك ملوديست. به اين صورت كه در ابتدا قسمتهاي اصلي يك قطعه تمرين و به حافظه سپرده شود. دليل آن هم اين است كه قسمتهاي اصلي، حاوي تم واساس وشالوده يك موسيقي است . آهنگساز درآنانژمان و ويرايش يك ملودي سعي ميكند كل بيان خود را از قطعه در اين قسمتها خلاصه كند.
با يادگيري اين قسمتها مي توان شمه كلي يك قطعه را كه در پيشتر گفته شد بدست آورد و فراگيري بقيه قسمتهاي يك قطعه به تبع آن كاري سهل تر مينمايد. و در آخر اين قسمتها با تمرين بيشتر مثل يك پازل در كنار هم چيده و در حافظه هك ميشود.  

به دلايل متعددي مهمترين نکته اي که شنونده در هنگام نواخته شدن گيتار به آن توجه مي کند کيفيت صداي آن است و اکثر نوازنده ها در اين مقوله ضعف دارندو پس از مطالعاتي که در اين زمينه انجام شده به اين نتيجه مي رسيم که علت اصلي آن توجه بيش از حد به تکنيک دست راست و عدم توجه کافي به مضراب و انگشتان دست چپ است خصوصا در سازي مانند گيتار که پرده هاي پوزيسيون هاي پايين خيلي دور است.بعنوان مثال فرتهای ۱۳-۱۴-۱۵ و...

فقط در صورتي ما صدايي واضح و قوي خواهيم داشت که انگشتان دست چپ بدون توجه به فشاري که به کار مي رود دقيقا روي فرت يا پرده قرار بگيرند. اغلب هنرجويان موسيقي وقت بسياري را صرف افزايش سرعت نوازندگي و حرکات اکروباتي مي کنند و اين موضوع را فراموش مي کنند که عامل اصلي در نوازندگي کيفيت صداست.(سوناريته)

 هنگامي که ما انگشت دست چپمان را ما بين 2 پرده بگذاريم صدايي شبيه وزوز ( گز ) مي شنويم يا اينکه صدايي بسيار ضعيف توليد مي شود حتي اگر انگشتانمان را با قدرت به سيم ها فشار دهيم. اما وقتي همان انگشت را با همان مقدار فشار نزديک پرده مي گيريم صدايي قشنگ و زيبا خواهيم داشت.(گوشه فرت )

 براي داشتن چنين صداي صاف و زيبا يک سري تمرينات ساده براي انگشتان دست چپ در نظر گرفته شده است تا هنرجو بتواند انگشتانش را دقيقا روي پرده مورد نظر قرار دهد.

و اين تمرينات در صورتي مي تواند مفيد باشد که مرتبا تکرار شود. انگشت اول را روي سيم اول، پوزيسيون اول قرار دهيد. دقت کنيد که نوک انگشتان کاملا نزديک به پرده باشد و حال با دست راست بنوازيد. و مراقب باشيد که فشار انگشت چپ را کم نکنيد. سپس انگشت دوم را روي پرده دوم قرار داده و همان کار را تکرا کنيد.

انگشت اول را هم چنان بر روي پرده اول نگاه داريد و همينطور انگشت سوم روي پرده سوم و انگشت 4 روي پرده چهارم. اينک دست خود را طوري جابجا کنيد که انگشت اول روي پرده پنجم قرا گيرد و همينطور انگشت 2،3،4.. و اين تمرين را تا پرده 20 تکرار کنيد. و سپس همين تمرين را روي سيم هاي دوم و ...

ار پرده يک تا بيست ادامه دهيد. نکته مهم در اينجا اين است که با بالا رفتن گامهاي کروماتيک فاصله بين پرده ها کمتر مي شود در نتيجه دائما محل انگشتان را چک کنيد تا دقيقا در جاي خود قرار بگيرد. پس از مدتي به طور غريزي محل صحيح انگشتانتان را خواهيد يافت.

منبع: گیتار فورآل

در یک سیستم پخش صوتی جعبه بلندگوها¹ عامل تبدیل انرژی الکتریکی به صوتی هستند لذا بنظر می رسد انتخاب نا مناسب آنها با وجود کیفیت بالای دستگاه پخش و آمپلی فایر، می تواند بر نتیجه نهایی تاثیر نامطلوب بگذارد. بنابراین کاملآ ضروری است که هنگام خرید جعبه بلندگو در انتخاب آن دقت و وسواس کافی بخرج داده شود تا چیزی که دقیقآ نیازهای شما را برطرف می کند تهیه شود.

هرچند تکنولوژی ساخت بلندگوها بیش از 50 سال است که تغییر خاصی نکرده اما کیفیت مواد و مدارهایی که در باندهای (جعبه بلندگوهای) امروزی برای پردازش صدا در درون باند تعبیه شده است، عملآ تفاوتهای بسیاری را میان باندهای امروزی با مدلهای قدیمی بوجود می آورد.

ویژگی مهم این مدارها که در واقع فیلترهایی برای جدا کردن فرکانسهای مختلف صوتی هستند، آن است که با تفکیک فرکانس خروجی امکان ارسال هر بخش فرکانسی به یک بلندگوی خاص در باند را بوجود می آورند. به این ترتیب شما می توانید فرکانسهای بم را به یک بلندگو بزرگ و فرکانس های ریز را به یک بلندگوی کوچکتر تحویل دهید. به بیان دیگر با تفکیک فرکانس می توان هر بخش فرکانسی را به بلندگویی تحویل داد که پاسخ فرکانسی بهتری به آن طیف می دهد. به این فیلترها مدارهای Crossover هم گفته می شود.

اصطلاحی مانند 2 یا 3، Way بیانگر این موضوع است که فیلترهای درون باند توانایی تقسیم فرکانس خروجی را به چند دسته دارند. بنابراین جعبه بلندگویی که دو مسیرداشته باشد خروجی را به دو قسمت تقسیم می کند و معمولآ دارای یک بلندگوی توئیتر (Tweeter) و یک بلندگوی ووفر (Woofer) هست. توئیتر بلندگوی کوچکی است که فرکانسهای بالا را تحویل می گیرد و ووفر بلندگویی با دهانه بزگ است که فرکانسهای متوسط و کم را تحویل گرفته به صوت تبدیل می کند.

تفاوت دیگر باندهای امروزی با انواع قدیمی آن، پیشرفت آنها در طراحی آکوستیک جعبه است که در نهایت کمک بسیاری به کیفیت ارائه صوت کرده و راندمان باند را بالا می برند.

 

این نوع از باندها معمولآ راندمان کاری بهتری نسبت به بقیه دارند و بیشترین توان خروجی آمپلی فایر را به صوت تبدیل می کنند (تلفات انرژی کمی دارند). قیمت متوسط این باندها از انواع دیگر باند گرانتر است. به دلیل پاسخ فرکانسی بسیار خوب این باندها لازم است تنها در صورتی که سیستم صوتی خیلی خوبی در دسترس دارید از این نوع باندها استفاده کنید چرا که اگر کیفیت خروجی آمپلی فایر یا سیستم پخش شما پایین باشد عملآ پول خود را دور ریخته اید.

باندهای قفسه ای
باندهای Bookshelf به آنهایی گفته می شود که شبیه به باندهای ایستاده هستند اما در ابعاد کوچکتر. این نوع از باندها جایگزین مناسبی برای باندهای ایستاده هستند و معمولآ بهره و کیفیت صوتی قابل قبولی نسبت به ابعاد و قیمت در مقایسه با باندهای ایستاده دارند. این نوع از باندها را هم در قفسه کتابخانه یا طاقچه قرار می دهند و هم بر روی زمین، اما در حالت اخیر به علت کوچکی باند معمولآ از پایه برای بالاتر آمدن باند از سطح زمین استفاده می شود.

این باندها اغلب دو مسیره بوده و تقریبآ در تمام سیستم های صوتی معمول که جوانان تهیه می کنند از آنها استفاده می شود. به دلیل سایز کوچک آنها نمی توان از آنها خروجی بم با کیفیت و قدرت بالا گرفت، به همین دلیل بسیاری از شنوندگان حرفه ای موسیقی که توان مالی خرید باندهای ایستاده را ندارند با افزودن یک ساب ووفر (Subwoofer) سیستم صوتی خود را تقویت میکنند.

باندهای چند تکه
به این نوع از باندها سیستم های Satellite/Subwoofer گفته می شود. آنها راندمان خوبی را با توجه به قیمت پایین و فضای اشغالی کم در اختیار شما قرار می دهند. این باندها معمولآ از یک باند ساب ووفر و چند تکه باندهای کوچک که به Satellite معروف هستند تشکیل شده است. Satellite ها آنقدر کوچک هستند که شما می توانید هر جایی روی دیوار یا کتابخانه آنها را نصب کنید. به همین دلیل معمولآ علاوه برآنکه جایی را از شما نمی گیرند صدای خروجی را در سطح وسیعی پخش می کنند و شما را با گونه جدیدی از موسیقی آشنا می کنند.

اما باندی که وظیفه ارائه صداهای بم را دارد یعنی Subwoofer باید در جای مناسبی نصب شود چرا که فرکانسهای بم بر خلاف فرکانسهای زیر بیشتر در یک جهت منتشر می شوند و به این علت باید آنرا در جای مناسب قرار دهید تا صدای نهایی که از سیستم خارج می شود بطور متعادل به گوش برسد. مشکل بزرگ این باندها وجود سیمهای ارتباطی میان قسمتهای مختلف است که حتمآ در مقایسه با قیمت مناسب می توان آنرا تحمل کرد.

تا چند سال پيش، فقط چند كمپانی معروف موسيقی تصميم می گرفتند كه دنيا به چه موسيقی گوش دهد. ولی فن آوری ديجيتال سيستم گذشته را كاملا دگرگون كرده است.

باريك و لاغر، با ريش سياه بزی و شخصيتی آرام كه لازمه يك موزيسين است، جان برنسون (2) می تواند به راحتی خود را به جای خواننده ای جا بزند كه آلبومش در سطح بين المللی فروش زيادی داشته است. و در حقيقت، همينطور هم هست. برنسون، كه گيتار هم می نوازد و شعر هم می سرايد، گروه ريز وست بيسمنت (3) را در سال 1996 به همراه دوستش و نوازنده جاز، كريس لينورس(4)، تشكيل داد. سبك موسيقی اين گروه چهار نفری آميخته ای است از راك اند رول با موزيك فولك آمريكايی و موزيك هيپ، و اشعار طعنه آميز.

برای فروش بيشتر آلبوم دومشان، " در كنار رودخانه ای كه آبی می درخشد" (5)، برنسون و ديگر اعضای گروه يك تور 31 روزه در 26 شهر آمريكا در تابستان امسال اجرا كردند و موفق شدند شنوندگان زيادی را به كلوپ های راك در سرتاسر آمريكا بكشانند. اگر به خاطر يك برنامه از پيش برنامه ريزی شده نبود، ممكن بود كه مدت بيشتری برنامه تور خود را ادامه دهند. ولی برنسون بايد به سانفرانسيسكو بازمی گشت تا در كنسرت مدرسه ای كه به شاگردانش موسيقی درس می دهد، برنامه اجرا كند.

معلم مدرسه ای كه ستاره راك هم هست؟ 10 سال پيش، يا حتی پنج سال پيش، يك همچين چيزی غير ممكن بود. در آن زمان، موزيسين ها از دو نوع بودند: يكی آنهايی كه توسط كمپانی های موسيقی برای ساختن آلبوم انتخاب می شدند، و ديگری هم بقيه آدمها. برای گروه اول، " كشف شدن " توسط يكی از كمپانی های موسيقی مانند اجازه ورود به يكی از كلوپ های خيلی اختصاصی بود. بدون داشتن يك سی. دی. هيچكس نمی تواند موسيقی شما را بشنود، و ساختن يك سی. دی. برای خيلی از آدمها كار بسيار پر هزينه و پيچيده ای بود. و حتی اگر كسی می توانست اين كار را انجام دهد، راه خوب و موثری برای عرضه آن به مردم وجود نداشت. برای همين افرادی كه برچسب كمپانی های موسيقی را روی موسيقی خود نداشتند می بايستی به اجرای برنامه های كوچك اكتفا می كردند، يا احتمالا پول زيادی را صرف می كردند تا چند " آهنگ نمونه "، كه با دستگاههای آماتوری ضبط شده بود، ضبط كرده و به اين كمپانی ها بزرك ارسال كنند. همه اينها با اين آرزو انجام می گرفت كه شخصی از جايی پيدايش شود و زندگی آنها را دگرگون كند.

برای مطالعه بقیه مطالب روی ادامه مطلب کلیک کنید.

يكي ازمشكلات موسيقي امروز ما عدم وجود تقسيم ، تعريف و دسته بنديهاي موسيقي است . به طور كلي موسيقي ايران از ديدگاه برخي از موسيقدانهاي ايراني به دو نوع تقسيم مي شود: يكي موسيقي عاميانه كه شامل موسيقي رديف دستگاهي ، موسيقي نواحي مختلف ايران و موسيقي مذهبي و آييني است ، و دوم موسيقي هنري كه شامل موسيقي كلاسيك بين المللي و موسيقي ملي است . اما اين نگاه ، نظر موسيقي شناسان قرن نوزدهم اروپاست كه موسيقي را به دو دسته تقسيم مي كرده اند: موسيقي عاميانه شفاهي كه بيشتر از شرق به اروپا رفته است، كه آن موسيقي پس از قرن 14 و 15 مكتوب شد و در قرن 16 يعني دوره رنسانس ، باخ آن را به موسيقي هنري تبديل كرد و نوع دوم موسيقي ، موسيقي هنري است . به دليل اين تقسيم بندي ، غرب موسيقي فرهنگهاي ديگر را به دليل شفاهي بودن هارموني نداشتن و ... عاميانه تلقي مي كند و هنري نمي داند . در حالي كه از نظر علم اتنوموزيكولوژي اين نظر قابل قبول نيست . زيرا موسيقي بسياري از نقاط مختلف ايران ويژگيهاي زيبا و هنري دارد كه كاملاً بر همه روشن است. 

  اگر چه امروزه نيز برخي معتقدند موسيقي «رديف» ابتدايي و عاميانه است، اما با مطالعه مي توان اثبات كرد كه اين موسيقي علمي، با شكوه ، با معنا و هنري است و جايگاه خاصي در بين موسيقي فرهنگهاي مختلف دارد. در يك بررسي مي توان متوجه شد كه در ايران علم نظري موسيقي ما از زمان فارابي و ابن سينا وجود داشته است. موسيقي ما بعد از اسلام به موسيقي مقامي تبديل شد و در اوايل دوره قاجار با تغيياتي به موسيقي رديف تبديل گشت. اين بدين معناست كه ما دوره هاي مختلف ، سبكها و انواع مختلف موسيقي نيز در كشورمان داشته ايم .

به طوركلي ديدگاه گذشته غرب در مورد تقسيم موسيقي شرق صادق نيست . زيرا فرهنگ شرقي دو يا چند نوع موسيقي خاص خود را دارد كه نوع جدي و هنري آن كاملاً با فرهنگ موسيقي هنري كلاسيك غربي يا بين المللي متفاوت است . بنابراين بهتر است با توجه به روشهاي علمي ، تجربي و مشاهده فرهنگهاي شرقي موجود ، به بررسي و تحقيق پرداخت و انواع موسيقي ايران را پس از شناخت، تقسيم بندي و حتي الامكان تعريف ، توصيفق و مقايسه كرد.

برای مطالعه دنباله مقاله ادامه ومطلب را کلیک کنید.

موضوع مرتبط :

اطلاعات و مقالات موسیقی

يكي ازمشكلات موسيقي امروز ما عدم وجود تقسيم ، تعريف و دسته بنديهاي موسيقي است . به طور كلي موسيقي ايران از ديدگاه برخي از موسيقدانهاي ايراني به دو نوع تقسيم مي شود: يكي موسيقي عاميانه كه شامل موسيقي رديف دستگاهي ، موسيقي نواحي مختلف ايران و موسيقي مذهبي و آييني است ، و دوم موسيقي هنري كه شامل موسيقي كلاسيك بين المللي و موسيقي ملي است . اما اين نگاه ، نظر موسيقي شناسان قرن نوزدهم اروپاست كه موسيقي را به دو دسته تقسيم مي كرده اند: موسيقي عاميانه شفاهي كه بيشتر از شرق به اروپا رفته است، كه آن موسيقي پس از قرن 14 و 15 مكتوب شد و در قرن 16 يعني دوره رنسانس ، باخ آن را به موسيقي هنري تبديل كرد و نوع دوم موسيقي ، موسيقي هنري است . به دليل اين تقسيم بندي ، غرب موسيقي فرهنگهاي ديگر را به دليل شفاهي بودن هارموني نداشتن و ... عاميانه تلقي مي كند و هنري نمي داند . در حالي كه از نظر علم اتنوموزيكولوژي اين نظر قابل قبول نيست . زيرا موسيقي بسياري از نقاط مختلف ايران ويژگيهاي زيبا و هنري دارد كه كاملاً بر همه روشن است.

اگر چه امروزه نيز برخي معتقدند موسيقي «رديف» ابتدايي و عاميانه است، اما با مطالعه مي توان اثبات كرد كه اين موسيقي علمي، با شكوه ، با معنا و هنري است و جايگاه خاصي در بين موسيقي فرهنگهاي مختلف دارد. در يك بررسي مي توان متوجه شد كه در ايران علم نظري موسيقي ما از زمان فارابي و ابن سينا وجود داشته است. موسيقي ما بعد از اسلام به موسيقي مقامي تبديل شد و در اوايل دوره قاجار با تغيياتي به موسيقي رديف تبديل گشت. اين بدين معناست كه ما دوره هاي مختلف ، سبكها و انواع مختلف موسيقي نيز در كشورمان داشته ايم .

به طوركلي ديدگاه گذشته غرب در مورد تقسيم موسيقي شرق صادق نيست . زيرا فرهنگ شرقي دو يا چند نوع موسيقي خاص خود را دارد كه نوع جدي و هنري آن كاملاً با فرهنگ موسيقي هنري كلاسيك غربي يا بين المللي متفاوت است . بنابراين بهتر است با توجه به روشهاي علمي ، تجربي و مشاهده فرهنگهاي شرقي موجود ، به بررسي و تحقيق پرداخت و انواع موسيقي ايران را پس از شناخت، تقسيم بندي و حتي الامكان تعريف ، توصيفق و مقايسه كرد.

 برای مطالعه مطلب و عکسهای بیشتر روی ادامه مطلب کلیک کنید.

1ـ مهم‌ترين مسئله پرورش شنوايي است. كوشش كن از اوان نوجواني رنگ‌بندي (tonality) و صداهاي جداگانه را درك نمايي. به صداهاي ناقوس، شيشه پنجره، مرغ كوكو گوش فرا ده كه چه صداهايي از خود در مي‌آورند.

2ـ گامها و ديگر تمرينات انگشتان را با سعي و پشتكار بنواز. اما بسياري چنين مي‌پندارند كه با اين راه همه چيز را كسب مي‌كنند و تا زمان پيري و فرتوت شدن، هر روز ساعات زيادي را با اين تمرينات مكانيكي به سر مي‌برند! اين كار تقريباً مشابه آن است كه هر روز الفبا را با سعي و كوشش فراوان سريع‌تر از روز قبلي تلفظ كني. از وقت خود درست‌تر و بهتر استفاده كن.

4ـ با ريتم بنواز: اجراي برخي نوازندگان ويرتوئوز (virtuoso) مانند راه رفتن آدم مست است. از آنها عبرت مگير.

5 ـ هر چه مي‌تواني قوانين اساسي هارموني (هماهنگي) را سريع‌تر بياموز.

6 ـ از واژه‌هاي تئوري (نظريه)، ژنرال ـ باس، كنترپوان و مانند آنها مترس؛ آنها با روي باز به سوي تو خواهند آمد به شرطي كه تو نيز در مقابل چنين رفتار نمايي.

7ـ هيچ گاه ساز موسيقي را از روي بي‌حوصلگي ننواز! هميشه قطعه موسيقي را تا آخر و با احساس تر و تازه بنواز و هيچ گاه در نيمه راه رها مكن.

8 ـ كش دادن (طول دادن) و عجله ـ نواقص يكسان و بزرگي هستند.

9ـ به آن بينديش كه قطعات آسان را درست و خوب اجرا كني؛ اين كار بهتر از آن است كه قطعات دشوار را در حد‌ّ متوسط بنوازي.

10ـ هميشه به شفافيت كوك ساز خود فكر كن.

11ـ نه تنها انگشتان بايد قطعه را به تصرف خود در آورند، بلكه قطعه را براي خودت بدون ساز زمزمه كن. تصو‌ّر خود را آن قدر گسترش ده تا بتواني در حافظه‌ات نه تنها ملودي اثر، بلكه هارموني متعلق به آن را نيز به خاطر بسپاري.

12ـ حتي اگر صداي كمي داري كوشش كن از روي ورق نت و بدون ساز بخواني (زمزمه كني)؛ ظرافت شنوايي تو از اين هم بيشتر رشد مي‌كند اگر صداي تو خوب است لحظه‌اي تأخير مكن و آن را گسترش ده؛ اين را همچون زيباترين نعمتي بدان كه آسمان به تو بخشيده است.

13ـ تو بايد به اندازه‌اي كار كني و تكامل پيدا كني تا بتواني هنگام «ديد‌‌ ـ‌ ‌خواني‌» يا با چشم خواندن‌ِ ن‍ُتها، موسيقي آن را درك نمايي.

14ـ هنگامي كه مي‌نوازي نگران مباش كه چه كسي به تو گوش مي‌كند.

15ـ هميشه چنان بنواز، انگار كه يك استاد به تو گوش مي‌كند.

16ـ اگر به تو پيشنهاد شود كه از روي ورقه نت اثر ناشناسي را اجرا (دشيفراژ) نمايي، ابتدا آن را از نظر بگذران.

17ـ اگر تو كار روزانه خود را در موسيقي انجام داده‌اي و احساس مي‌كني خسته‌اي ديگر به خودت فشار نياور. استراحت بهتر است تا كار بدون رغبت و طراوت روحي.

18ـ اثري كه م‍ُد روز است اجرا مكن، وقت عزيز است. بايد صد عمر را داشت، تا تنها آن همه چيزهاي خوبي كه در دنيا وجود دارد را بشناسي.

19ـ با قند و شيريني و شكلات، هيچ بچه سالم به سن‌ّ بلوغ نمي‌رسد. غذاي معنوي نيز همچون غذاي جسماني بايد ساده و سالم باشد. اساتيد بزرگ به طور كافي چنين غذاي خوبي را آماده كرده‌اند؛ از آنها استفاده كن.

21ـ تو نبايد به انتشار (پخش) آثار بد كمك كني؛ برعكس بايد با تمام قوا مانع آن شوي.

22ـ بي‌جهت آثار بد را اجرا مكن و مشنو.

23ـ هرگز به ظاهرگرايي و خودنمايي سرگرم نشو سعي كن موسيقي آن تأثير را گذارد كه مورد نظر مؤلف است بيش از اين لازم نيست و تحريف به شمار مي‌رود.

24ـ تغيير در آثار آهنگسازان خوب، حذفهاي دلبخواهي و يا بدتر از آن وارد كردن تزئينات نو و يا مدرن وارد آن كردن ناروا و زشت به شمار مي‌رود. چنين كاري بزرگ‌ترين توهيني است كه تو مي‌تواني به هنر وارد سازي.

25ـ در انتخاب قطعه موسيقي براي كار با بزرگ‌ترها مشورت كن. تو با اين راه از تلف كردن زمان زياد صرفه‌جويي مي‌كني.

26ـ به‌تدريج با آثار بزرگ آهنگسازان برجسته آشنا شو.

27ـ از موفقيت برخي نوازندگان ويرتوئوز (مترجم؛ در اينجا، شخصي كه خودش را هنرمند واقعي قلمداد مي‌كند،) كه اغلب به دست مي‌آورند فريفته مشو. بگذار «هنرمند شدن» براي تو باارزش‌تر از مورد قبول عام قرار گرفتن باشد.

28ـ همه چيزهاي مد روز، با مرور زمان از مد مي‌افتد و اگر تو دائماً تا زمان فرا رسيدن پيري مد را دنبال كني به يك آدم توخالي و ظاهرپرست مبدل مي‌شوي كه براي كسي اصيل و محترم نخواهي بود.

30ـ هيچ گاه فرصت شركت كردن در دوئت (دونوازي) تريو (سه‌نوازي) و مانند آنها را از دست مده. اين فعاليت به نوازندگي تو آزادي و جنب و جوش مي‌بخشد. هر چه بيشتر همراه آوازخوانها بنواز.

31ـ اگر همگان مي‌خواستند ويولن اول را بنوازند جمع كردن اركستر ممكن نبود. از اين رو براي هر نوازنده (موسيقيدان) در جاي خودش احترام قائل شو.

32ـ ساز خود را دوست بدار، ولي از روي تكب‍ّر (شهرت‌پرستي) آن را بهترين ساز و منحصر به ‌فرد مشمار. در خاطر داشته باش كه سازهاي ديگر و با همين اندازه زيبا نيز وجود دارد. موجوديت آوازخوانها يادت باشد: فراموش مكن كه عالي‌ترين مضامين موسيقي بيان خود را در اركستر و كر پيدا مي‌كنند.

33ـ هر گاه بزرگ شدي بيشتر با پارتيتور معاشرت كن تا با نوازندگان ويرتوئوز.

34ـ‌ با جد و جهد فوگهاي اساتيد بزرگ و قبل از همه ي. ز. باخ را بنواز. «كلاوير تعديل‌شده» بايد خوراك روزانه تو باشد. آن گاه تو بدون شك موسيقيدان جدي و دانايي ‌خواهي شد.

35ـ از بين دوستانت آنهايي را انتخاب كن كه از تو بيشتر مي‌دانند.

36ـ در بين مشغله‌هاي موسيقي، با مطالعه اشعار شعرا استراحت كن. بيشتر در دامن طبيعت باش!

37ـ مي‌توان از آوازخوانها بعضي چيزها را آموخت، اما در همة موارد به آنها اعتماد مكن.

38ـ عالم بزرگ است. فروتن باش! در حالي كه هيچ كشفي نكرده‌اي و هيچ چيزي را نيافريده‌اي كه قبل از تو آشكار نبوده و اگر هم چيزي را كشف كردي آن را نعمتي بدان كه از بالا به تو ارزاني داشته‌اند و بايد آن را با ديگران قسمت كرد.

39ـ آموزش تاريخ موسيقي و تقويت دانش خود با شنيدن بهترين آثار دورانهاي مختلف خيلي سريع‌تر، از هرگونه خودرأيي و غرور دورت مي‌كند.

42ـ فرصت تمرين كردن ارگ را از دست مده؛ هيچ سازي مانند ارگ وجود ندارد كه چنين سريع و مستقيم، انتقام كثيفي‌ِ انشاء و اجراي اثر موسيقي را بگيرد.

43ـ با جد و جهد و كوشش در كُر بخوان به‌خصوص بخش مياني را. اين كار خصوصيات موزيكاليته (حس موسيقايي) تو را رشد مي‌دهد.

44ـ اما موزيكال (حس موسيقايي) بودن چه معني دارد؟ تو موزيكال نيستي اگر با ترديد و با چشمان حيرت‌زده به نتها نگاه كرده و با مشكل، قطعه را تا آخر اجرا كني؛ تو موزيكال نيستي، اگر شخصي به ‌طور تصادفي دو صفحه نت را برايت ورق زند، توقف كرده و نتواني نواختن را ادامه دهي. ولي تو موزيكال هستي اگر در قطعه‌اي جديد تقريباً احساس كني كه در ادامه چه بايد باشد، در اثري آشنا همين روال در ذهنت بايد باشد. موسيقي نه تنها در انگشتانت بلكه در سر و دلت جاي دارد.

45ـ اما چطور مي‌توان موزيكال شد؟ فرزند عزيزم، از همه چيز مهم‌تر شنوايي تيز و درك فوري است، چون همه چيز از آسمان القا مي‌شود. اما استعداد را مي‌توان پرورش و تكامل داد، به اين هدف دست نمي‌يابي اگر گوشه‌نشيني اختيار كني و تمام روز تمرينات مكانيكي انجام بدهي؛ تماس زنده و همه‌جانبه با موسيقي ضروري است: به‌ويژه سر و كار داشتن با كُر و اركستر.

46ـ در مرحله اول گستره آوايي آدمي را در چهار شكل اساسي مشخص ساز: به آوازها گوش فرا ده، به‌ويژه در كُر؛ تحقيق كن كه كدام مناطق قدرت بيشتري را دارا هستند و در كدام يك آوازها به بيان نرم و لطيف مي‌پردازند.

47ـ به همة ترانه‌هاي محلي با دقت گوش فرا ده؛ اين، گنجينة زيباترين ملوديهاست؛ آنها خلق و خوي ملتهاي گوناگون را برايت بازگو مي‌كنند.

48ـ از اوان كودكي خواندن كليدهاي قديمي را تجربه كن. در غير اين صورت بسياري از گنجينه‌هاي گذشته براي تو دست‌نيافتني است.

49ـ از ابتداي آموزش به صدا و شخصيت سازهاي گوناگون توجه كن. كوشش كن تا خواص مخصوص صداها را در حافظه شنوايي‌ات حك كني.

50 ـ هيچ گاه فرصت شنيدن يك اپراي خوب را از دست مده.

51‌ ـ قديم را بزرگ بدار، ولي با روي باز به پيشواز نو برو. به اسامي ناشناس با نظر مغرضانه نگاه مكن.

52 ـ در مورد يك اثر موسيقي از اولين تأثير آن قضاوت مكن: آنچه در لحظة اول به تو خوش مي‌آيد نه همه وقت بهترين است. اساتيد آموختن بيشتر را تقاضا دارند. بسيار چيزها در مرحلة بلوغ براي تو روشن مي‌شود.

53 ـ در قضاوت راجع به موسيقي بين يك اثر هنري و اثري كه تنها براي سرگرمي (آماتور) است تفكيك قائل شو. از اولي دفاع كن اما در مورد دومي خشمگين مشو!

54 ـ «ملودي»، نداي رزمي (جنگي) اشخاصي با معلومات سطحي (غير حرفه‌اي) است، و در حقيقت موسيقي بدون ملودي موسيقي نيست. اما بفهم كه آنها از مفهوم «ملودي» چه چيز را در نظر دارند: آنها ملودي س‍َب‍ُك و زود درك‌شونده، با ريتم ظاهراً جذاب را اعتراف مي‌كنند. ولي باز آثار زيادي داراي شيوه‌هاي ديگر موجود است و اگر هر گاه هر جايي از آثار باخ، موتسارت و بتهوون را بازنمايي هزاران شكل گوناگون ملودي را مي‌بيني؛ برعكس ملوديهاي اپراي نوي ايتاليايي با روش حقيرانة يك‌نواخت تو را دلگير خواهد كرد.

55 ـ بسيار خوب و جالب است اگر تو در پيانو ملوديهاي كوچك را بنوازي و بيشتر خوشحال باش وقتي كه آنها خود به خود و بدون ساز به سراغ تو مي‌آيند. معلوم مي‌گردد كه در تو درك باطني موسيقي بيدار مي‌شود. انگشتان بايد آن چيزي را كه مغز مي‌خواهد اجرا كنند، نه برعكس.

56 ـ در ابتداي ساختن يك اثر موسيقي همه قطعه را در مغز بساز. زماني كه كاملاً آماده شد، آن را مي‌تواني روي ساز اجرا كني. اگر موسيقي تو از باطن تو برخاسته باشد و تو آن را احساس كردي به ديگران نيز همان تأثير را خواهد بخشيد.

57 ـ اگر آسمان به تو تخيل (فانتزي) زنده عطا كرده است، پس در لحظات تنهايي تو گاهي ميخكوب‌ مي‌شوي پشت ساز مي‌نشيني، با كوشش باطني خود ـ‌ «من» ـ را در هارموني بيان كني؛ و هر قدر اين عالم هارموني برايت ناروشن است تو همان قدر مرموزتر احساس داري كه بر گردونه سحرآميز‌ِ هستي سوار شوي. اين خوشبخت‌ترين ساعات جواني است. اما اغلب زمان خود را در اختيار‌ِ اميال‌ِ استعدادت قرار مده كه آن، تو را به صرف كردن وقت و قوه‌ات براي ساخت تصاوير توه‍ّمي (رويايي) برمي‌انگيزد. فرا گرفتن فرم و نيروي بيان روشن به تو، تنها همراه با دانش مكتوب مي‌آيد. از اين رو بيشتر وقت خودت را به نوشتن صرف كن، تا بداهه‌نوازي (improvization, impovise)

58‌‌ ـ هر چه زودتر به كار رهبري اركستر آشنا شو. بيشتر به رهبرهاي خوب نظر كن؛ همراه با آنها مي‌تواني آهسته آهسته به كار رهبري بپردازي. اين كار موضوع را روشن مي‌نمايد.

59‌ـ به دقت به زندگي نظر كن و نيز با هنرها و علوم ديگر آشنا شو.

60 ـ قوانين اخلاق عيناً قوانين هنر است.

61‌‌ـ با كوشش و فعاليت هميشه (همه وقت) به درجات والاتر خواهي رسيد.

62‌ ـ از يك ورقه فلز كه چند سكه بيشتر ارزش ندارد مي‌توان هزاران فنر ساعت ساخت كه بسيار باارزش است. «ورقه فلزي» كه از عالم بالا به تو داده شده است، از روي وجدان استفاده نما.

63‌ ـ در هنر هيچ چيز حقيقي بدون شور و اشتياق ساخته نمي‌شود.

64 ـ هنر نه براي جمع كردن ثروت است سعي كن يك هنرمند باكمال شوي. ديگر هر چه هست خود‌به‌خود به دست مي‌آيد.

65‌ـ فقط زماني كه فرم اثر برايت روشن شود مضمون آن نيز واضح مي‌گردد.

66 ـ شايد تنها نابغه مي‌تواند نابغه را تا انتها درك كند.

67‌ـ شخصي گفته است كه نوازنده كامل بايد با شنيدن اثر اركستري در بار اول، پارتيتور آن را تصور كند. اين عالي‌ترين هدف است كه در موردش مي‌توان آرزو كرد.

68 ـ آموزش انتها ندارد.

روبرت شومان
و ديگر اندرزها

ـ به هر دوره براي خدمتهايش احترام قائل مي‌شويم! دوران نو نيز دست‌آوردهاي درخشاني دارد.
ـ در همه دوران، آهنگسازان بد هم وجود داشتند و نيز ناداناني كه از آنها تعريف مي‌كردند.
ـ اگر قرار است نزد كسي چيزي بنوازي بهانه نياور؛ اين كار را بلافاصله انجام بده و يا فوري رد كن.
ـ تو تنها يك استاد را دوست مدار، اساتيد زياد بوده و هستند.
ـ فكر نكن كه موسيقي قديمي، منسوخ (كهنه) گشته. سخن زيبا و حقيقي هيچ گاه كهنه نمي‌شود، موسيقي زيبا و حقيقي نيز چنين است: پير نمي‌شود.
ـ قطعه موسيقي خود را چنان تصور كن كه گويا در پيش چشمانت حاضر است.

1ـ قوانين حياتي براي اهل موسيقي موافق (مطابق) نشر سال 1959 با ويرايش د. و. ژيتاميرسكي چاپ مي‌شد.

مطابق نقشة اوليه ر. شومان اين حكمتها براي جايگزيني بين قطعات «آلبوم براي نوجوانان» پيش‌بيني گشته، ولي آهنگساز از اين نيت دست كشيده و آنها را به طور جداگانه نشر نمود. (ضميمه «مجله نو موسيقي»، لايپزيگ. No:36 و 1850).

بعدها «قوانين حياتي» «ضميمه» «آلبوم براي نوجوانان» گرديد و در سال 1854 به نشر آثار يك جلدي روبرت شومان به نام «مجموعه مقالات درباره موسيقي و موسيقيدانان» انتشار يافت «و ديگر اندرزها» بعد از مرگ ر. شومان در بين دست‌نوشته‌هايش پيدا گرديد.

منبع:ماهنامه موسيقی مقام

http://iricap.com

در اين قسمت چند تمرين قرار داده ميشود + به همراه فايل صوتی

تنها نکته قابل در اين تمرين تمرکز در هنگام اجرا هست و با سرعت پايين تا به سرعتی مطلوب رسيد .

تمرين ۱=

به انگشت گذاری مربوطه به دست چپ توجه شود

در هنگام شروع بهتر است از پوزيسيون ۵ شروع به تمرين نماييد

دانلود: فايل صوتی

۲=

۳=

معرفی چند سايت در  زمينه پخش زنده موسيقی فلامنکو:

۱=Listen Live

۲=U SHOUTcast D.N.A.S. Status